Związek kohabitacyjny: co to jest i jakie są jego cechy

związek kohabitacyjny

Coraz częściej ludzie decydują się na formy życia partnerskiego pozbawione formalnych aktów małżeńskich. Jedną z nich jest związek kohabitacyjny. Podpowiadamy co to jest związek kohabitacyjny i przedstawiamy jego zalety, wyzwania oraz wpływ na życie pozostających w nim osób.

Kohabitacja: nowoczesna forma związku partnerskiego

związek kohabitacyjny

Co to jest związek kohabitacyjny? Kohabitacja to związek tworzony przez osoby wspólnie mieszkające, prowadzące wspólne gospodarstwo domowe i utrzymujące związki seksualne. W większości przypadków stanowi ona wstęp do małżeństwa lub alternatywę dla życia rodzinnego, lub w stanie wolnym. Możemy wyróżnić kilka rodzajów związku kohabitacyjnego.

Trwały związek kohabitacyjny

Taki związek nieformalny to alternatywa dla małżeństwa. Dwie osoby świadomie decydują się na życie bez ślubu. W tego typu związkach wielokrotnie pozostają osoby, które już są po rozwodzie.

Tymczasowa kohabitacja 

Tymczasowa kohabitacja dotyczy głównie młodych osób. Ma miejsce wtedy, kiedy para decyduję się ze sobą zamieszkać, ale nie deklaruje jeszcze wspólnych planów na przyszłość.

Kohabitacja przedślubna

Tak zwane „próbne małżeństwo”. Para podejmuje decyzje o wspólnym zamieszkaniu, zanim zdecydują się na zawarcie małżeństwa. 

Dodatkowo wyróżnia się także kohabitację seryjną i przerywaną. Kiedy osoby często zmieniają partnerów, z którymi mieszkają, możemy mówić o kohabitacji seryjnej. Kohabitacja przerywana, inaczej LAT (Living Apart Together) występuje z kolei wtedy, kiedy osoby będące w związku pomieszkują razem, ale na stałe mieszkają w osobnych mieszkaniach. 

Kohabitacja a konkubinat — czy oba terminy oznaczają to samo? Jeśli mówimy o kimś konkubent — kto to taki? Pojęcie związku kohabitacyjnego jest często zamiennie stosowane z terminem konkubinatu. Jednak związek kohabitacyjny to pojęcie szersze, oznaczające wspólne życie bez ślubu i bardziej stabilną relację. Konkubinat odnosi się bardziej do relacji erotycznej, w której partnerzy nie prowadza wspólnego gospodarstwa domowego. W praktyce oba terminy rzadko są rozróżniane, a w codziennym języku częściej używane jest pojęcie konkubinatu. Partner a konkubent to również dwie osobne kwestie. Partner może odnosić się do różnych rodzajów związków, zarówno nieformalnych jak i formalnych (małżeństwo).

Związek bez ślubu: zrozumieć ideę kohabitacji

związek kohabitacyjny

Związek kohabitacyjny stał się w dzisiejszych czasach alternatywą dla małżeństwa. Na czym polega związek kohabitacyjny? To typ relacji, w której dwie osoby żyją ze sobą jak małżonkowie, ale z różnych powodów nie chcą brać ślubu. Kohabitacja może być również rozwiązaniem tymczasowym, poprzedzającym zawarcie małżeństwa. Wiele par, zanim zdecyduje się na trwałe zobowiązanie, postanawia ze sobą zamieszkać.  

Są też sytuacje, w których nie można zawrzeć małżeństwa — związki par jednopłciowych. W tym przypadku kohabitacja to jedyne rozwiązanie. 

Zalety i wyzwania związane z życiem w kohabitacji 

związek kohabitacyjny

Do najważniejszych zalet życia w kohabitacie można zaliczyć brak odpowiedzialności za zobowiązania finansowe partnera. Związek nieformalny możemy też stosunkowo łatwo zakończyć w dowolnym momencie bez konieczności batalii sądowej. Kohabitat daje także możliwość lepszego poznania się przed sformalizowaniem związku.

Pozostając w związku kohabitacyjnym, nie ponosimy wydatków związanych z organizacją wesela, a bez ślubu możemy mieć dzieci, mieszkanie, czy wspólne konto bankowe i żyć razem nawet do końca naszych dni. Jednocześnie zachowujemy niezależność finansową i własne nazwisko.

Życie w kohabitacji często charakteryzuje się większą swobodą w podejmowaniu decyzji dotyczących codziennego życia, planów podróży czy kwestii finansowych. Niemniej jednak wiele osób twierdzi, że to małżeństwo zapewnia poczucie bezpieczeństwa i pieczętuje relację. Osoby żyjące w niesformalizowanych związkach spotykają się często z presją najbliższych osób (rodziców, dziadków), którym znany jest wyłącznie tradycyjny model rodziny i którzy nie potrafią zaakceptować życia na „kocią łapę”.

Podczas gdy w małżeństwie majątek jest wspólny to w kohabitacie konieczne jest ustalenie tego jak para będzie zarządzać finansami i określić zakres udziału w wydatkach. To właśnie na tym tle najczęściej pojawiają się konflikty. 

Będąc w związku kohabitacyjnym, niesankcjonowanym przez polskie prawo, nie możemy korzystać z praw przyznawanym małżeństwom. Nie możemy przyjąć nazwiska partnera, nie mamy prawa do dziedziczenia, czy dostępu do informacji medycznej oraz podejmowania decyzji za drugą stronę w razie wypadku. 

Prawne aspekty związku kohabitacyjnego: co warto wiedzieć 

związek kohabitacyjny

W Polsce małżeństwo wciąż pozostaje najstabilniejszą i najbezpieczniejszą formą współżycia. Polskie prawo nie uznaje formalnie związku kohabitacyjnego. Oznacza to, że osoby pozostające w niesformalizowanych związkach nie mają praw, jakie przysługują małżonkom, ale i tym samym również i obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa. 

W przeciwieństwie do osób będących w małżeństwie para żyjąca w związku kohabitacyjnym nie może korzystać z takich udogodnień jak m.in. tworzenie wspólnoty majątkowej, czy dziedziczenie. Według polskiego prawa, osoby pozostające w kohabitacie nie mogą stworzyć wspólnoty majątkowej. Niemniej jednak mogą dzielić ze sobą rzeczy na zasadzie współwłasności, np. nieruchomość, czy samochód. Udział we własności danej rzeczy jest dzielony dobrowolnie, bądź w przypadku kwestii spornych — sądowo. W konkubinacie jedna ze stron nie może dziedziczyć po drugiej. Jednak zasada ta nie dotyczy ich dzieci, które mają prawo do spadku po obu rodzicach. Związek nieformalny nie nakłada także obowiązku świadczenia alimentacyjnego wobec osoby partnerskiej oraz nie daje możliwości ubiegania się o rentę rodzinną w przypadku jej śmierci. 

Jeśli chcemy dowiedzieć się o stanie zdrowia partnera, który przebywa w szpitalu, to niestety w tym wypadku również możemy mieć kłopot. Potrzebujemy bowiem do tego specjalnego oświadczenia od naszego partnera, w którym upoważni nas do decydowania o codziennych sprawach. Podobnie wygląda sytuacja także wtedy gdy chcemy w imieniu naszej osoby partnerskiej odebrać list, czy przesyłkę pozostawioną na poczcie. 

Do wzięcia kredytu w związku nieformalnym nie jest nam potrzebna zgoda partnera. Niemniej jednak, przy sprawdzaniu naszej zdolności kredytowej jesteśmy traktowani przez bank jako single. W małżeństwie dochody obu stron są uwzględniane, co daje możliwość wzięcia pożyczki na wyższą kwotę. Nie ma jednak przeszkód, aby wziąć kredyt i razem kupić nieruchomość, nawet jeśli nie mamy ślubu. W przypadku rozstania mieszkanie można sprzedać i podzielić pieniądze. 

Pod względem prawnym, największe ryzyko niesie związek nieformalny z osobą będącą w małżeństwie. Jeżeli nasz partner, czy partnerka nie ma rozdzielności majątkowej, to w razie podziału majątku konieczne jest uwzględnienie także wspólnej własności powstałej w wyniku związku kohabitacyjnego. 

Kohabitanci są dla siebie najbliższymi osobami wyłącznie w rozumieniu prawa karnego. Oznacza to, że mają m.in. prawo do odmowy składania zeznań. Rozliczenie podatku z partnerem w związku nieformalnym nie jest możliwe, natomiast taka osoba solidarnie odpowiada za wzajemne zobowiązania podatkowe. W przypadku podatku od spadku, czy darowizn, pozostając w związku kohabitacyjnym, nie przysługują partnerom żadne ulgi, więc zostają obciążeni najwyższą stawką podatkową.

Czy związki partnerskie są w Polsce zalegalizowane? Na obecną chwilę nie. Jednak już wielu krajach europejskich (np. we Francji, Holandii, czy Szwecji) możemy zarejestrować związek partnerski. W takim wypadku wystarczy spisać oświadczenie, stanowiące umową cywilnoprawną. Taka umowa zawiera szczegółowe ustalenia w zakresie wzajemnej odpowiedzialności prawnej i majątkowej. W Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i w Australii można z kolei dochodzić praw spadkowych po partnerze, o ile przedstawi się dowody i dokumenty.

Związek kohabitacyjny a małżeństwo: porównanie i kontrast 

związek kohabitacyjny

Związek kohabitacyjny i małżeństwo to dwie różne formy życia partnerskiego, związane z różnymi stopniami formalności i zobowiązań prawnych. Jakie podobieństwa i różnice możemy zaobserwować, przyglądając się obu typom relacji?

Podobieństwa

  • wspólne życie i prowadzenie gospodarstwa domowego
  • dzielenie kosztów życia takich jak rachunki czy zakupy
  • wspólne cele życiowe (np. zakup mieszkania czy założenie rodziny)

Różnice 

  • formalne ustalenie stanu cywilnego (związek kohabitacyjny jest niesformalizowany)
  • kwestie prawne (małżonkowie cieszą się pełnym zakresem praw i obowiązków względem siebie) 
  • rozstanie (w małżeństwie konieczny jest sądowy rozwód)
  • akceptacja społeczna (związki nieformalne wciąż nie zawsze są w pełni społecznie akceptowane)

Związek kohabitacyjny: jak dbać o zdrową relację 

związek kohabitacyjny

Dlaczego decydujemy się na związek kohabitacyjny? Dzieje się to z wielu powodów, jednak najczęstszymi z nich są niegotowość do zawarcia małżeństwa oraz pragnienie utrzymania wolności i niezależności. Wiele osób decyduje się także na życie w związku nieformalnym ze względu na chęć pozostania w rozdzielności finansowej. 

New Drop

Motywacją do pozostawania w kohabitacie jest też sprawdzenie, czy obie strony do siebie pasują i są gotowe do zawarcia małżeństwa. Takie związki często nazywa się „trial marriage”, czyli „małżeństwem na próbę”. Związek kohabitacyjny stanowi pewnego rodzaju weryfikację, czy para w przyszłości może zbudować dobre i szczęśliwe małżeństwo. 

W utrzymaniu zdrowej relacji w związku kohabitacyjnym kluczowe są otwarta komunikacja, wzajemny szacunek i wspólna praca nad budowaniem wspólnej przyszłości. Wspólne cele, plany i partnerstwo w związku dają większe poczucie stabilizacji. 

Zdarza się, że różnice w oczekiwaniach co do charakteru relacji, mogą być wyzwaniem dla obu stron. Co jeśli jedna osoba chce sformalizowania związku, a druga nie? W takiej sytuacji ważne jest, aby obie strony otwarcie porozmawiały o swoich oczekiwaniach i potrzebach oraz wspólnie określiły, co oznacza dla nich małżeństwo. Pamiętajcie, że ważne jest szanowanie uczuć i decyzji partnera, nawet wtedy, gdy są one inne niż wasze. Jeśli trudności w komunikacji i zrozumieniu oczekiwań drugiej strony są zbyt duże, rozważcie skorzystanie z pomocy terapeuty. Ludzie ewoluują, a ich poglądy i oczekiwania mogą się zmieniać. Bądźcie otwarci na ewolucję waszego związku i gotowi do dostosowania się do nowych potrzeb i priorytetów.

Planowanie przyszłości w związku kohabitacyjnym 

związek kohabitacyjny

Czy związek kohabitacyjny to relacja bez zobowiązań pozbawiona planów na przyszłość? Oczywiście, że nie. Chociaż kohabitat pozbawiony jest formalności małżeńskich, może stanowić solidną podstawę do wspólnego planowania przyszłości. Wyznaczanie wspólnych celów jest kluczowe dla budowania zaangażowania obu stron w relację. Bez względu na to, czy chodzi o zakup nieruchomości, czy oszczędzanie na podróże. 

Jeśli para planuje założenie rodziny, konieczne jest otwarte i szczere rozmawianie o planach dotyczących dzieci, ich wychowania, a także równomiernego podziału obowiązków rodzicielskich. Dbanie o wspólną wizję rodziny pomaga zbudować trwałe fundamenty dla przyszłości.

Kohabitacja i rodzicielstwo: wyzwania i możliwości

związek kohabitacyjny

Zarówno w małżeństwie, jak i w związku kohabitacyjnym, prawa i obowiązki rodzica pozostają takie same. Jedyną różnicą jest tzw. uznanie dziecka. Podczas gdy w przypadku małżeństwa w dokumentach jako ojciec dziecka figuruje mąż matki, tak w przypadku związku niesformalizowanego istnieje konieczność złożenia deklaracji po narodzinach pociechy, z informacją kto jest jej ojcem. Jeśli w urzędzie stanu cywilnego nie nastąpi takie „uznanie”, to mężczyzna nie będzie miał żadnych praw do dziecka. Aby to zmienić, matka może później wystąpić do sądu o ojcostwo, aby te prawa zostały przyznane.

Władza rodzicielska w obu przypadkach pozostaje taka sama. Rodzić ma prawo podejmować decyzję co do wychowania pociechy w konkretnych wartościach, a także obowiązek utrzymania dziecka i zapewnienia mu jak najlepszych warunków do rozwoju. Co w przypadku jeśli para zdecyduje się rozstać? Podobnie jak ma to miejsce w trakcie rozwodu, sąd na wniosek jednej lub dwóch stron ustala prawo do opieki nad dzieckiem.

Zdarza się, że wiele osób wchodzi w związek nieformalny i posiada dziecko z poprzedniego związku. Konkubent nie może nabyć praw rodzicielskich do takiego dziecka, chyba że biologiczny rodzić zmarł lub został pozbawiony praw względem swojego potomka. W takim przypadku można przysposobić dziecko. 

Co istotne — osoba będąca w konkubinacie i wychowująca dziecko może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko. Konkubina z tego tytułu może więc pobierać świadczenie rodzinne. 

Finanse w związku kohabitacyjnym: porady dotyczące zarządzania budżetem

związek kohabitacyjny

Każdy z nas ma inne przekonania dotyczące zarządzania finansami. Podczas gdy w małżeństwie sprawa majątkowa jest raczej jasna (wspólnota lub rozdzielność), to w związku nieformalnym sami musimy ustalić zasady. 

Po pierwsze ustalcie, w jaki sposób będziecie dzielić się wydatkami. Czy rozwiązaniem jest wspólne konto, czy raczej dwa osobne? Jedno konto ułatwia zarządzanie wspólnymi wydatkami, takimi jak rachunki czy zakupy, niemniej każdy z partnerów powinien mieć prywatność jeśli chodzi o osobiste finanse.

Podzielcie obowiązki. W związku nieformalnym ważne jest określenie, kto jest odpowiedzialny za jakie wydatki. Czy oboje partnerzy równo dzielą się kosztami, czy też jeden z nich pokrywa pewne wydatki, a drugi inne? Klarowny podział obowiązków finansowych może zapobiec wielu sporom i nieporozumieniom.

Chociaż związki nieformalne nie są prawnie uregulowane tak jak małżeństwa, warto rozważyć pewne formy zabezpieczenia. Na przykład, spisanie testamentu czy stworzenie umowy partnerskiej może pomóc w uregulowaniu kwestii dziedziczenia lub rozliczeń finansowych w razie rozstania.

Związek kohabitacyjny: jak radzić sobie z presją społeczną i rodzinną

związek kohabitacyjny

Kiedy pozostając w związku kohabitacyjnym słyszymy pytania od najbliższych “kiedy ślub?”, bądź komentarze typu „jak tak dalej pójdzie, to zostaniesz starą panną”, często reagujemy negatywnie i czujemy się źle. Chociaż nie mamy wpływu na osoby w naszym otoczeniu, to mamy wpływ na to jak my reagujemy na ich uwagi. Jak radzić sobie z presją społeczną i oczekiwaniami rodziny, dotyczącymi zawarcia małżeństwa?

W wielu rodzinach można otwarcie powiedzieć, dlaczego pozostaje się w nieformalnej relacji. Takimi argumentami może być, na przykład fakt, że dla Was jest jeszcze za wcześnie na ślub, bądź nie macie zebranych środków na wymarzone wesele. Możecie również zwrócić uwagę na to, że najpierw chcecie rozwinąć swoją karierę zawodową i się ustabilizować. Niemniej jednak zdarza się, że starsze pokolenia dalej nie umieją zaakceptować takiego stanu rzeczy i nalegają na ślub, szczególnie kiedy na świecie pojawia się dziecko. Starsze osoby mogą argumentować, że „życie na kocią łapę nie wypada” i „co ludzie powiedzą”. Niemniej jednak ślub zawarty pod presją i z rozsądku to często przepis na nieudane małżeństwo. Nie daj się więc ponieść emocjom, a jeśli nie chcesz rozmawiać o Twoim stanie cywilnym, to zamknij dyskusję. Presja i naciski rodziny nie powinny mieć wpływu na świadomą decyzję o zawarciu małżeństwa.

Pamiętaj, aby podejmować decyzje przede wszystkim w zgodzie ze sobą. Nie dla każdego ślub jest życiowym celem, a stan cywilny nie definiuje niczyjej wartości. To czy pobrać się, czy nie powinno być przede wszystkim świadomą, indywidualną decyzją każdej pary. Podejmowanie decyzji o małżeństwie pod presją rodziny może mieć katastrofalne skutki.

Rekomendowane artykuły